دهم « 1 » : مأخوذ است از عدد نبضات « 2 » عروق و آن دو نوع است : منتظم و نا « 3 » منتظم . و اين دو نوع نباشد « 4 » الا در نبض مختلف . و در نبض مستوى نباشد . و آنچه از « 5 » آن « 6 » نظام « 7 » و بىنظام « 8 » مىجويند « 9 » ، نوعى است از مختلف ؛ از بهر آنكه اين نظام ، نظام « 10 » اختلاف « 11 » است . باب ششم « 12 » : در اجناس نبضها نبض پير « 13 » ، صغير و متفاوت باشد . و به سبب رطوبت « 14 » غريب « 15 » كه در بدن پيران جمع شود « 16 » ، ليّن « 17 » باشد . نبض كهول « 18 » ، صغير و بطى باشد « 19 » نبض جوان « 20 » قوى و عظيم باشد . نبض كودك سريع باشد يا متواتر و اندر عظيمى ميانه باشد « 21 » . نبض خداوند مزاج گرم ، قوى و عظيم باشد « 22 » . نبض خداوند « 23 » مزاج سرد « 24 » ، يا صغير باشد يا متفاوت يا بطى . نبض خداوند مزاج تر يا موجى « 25 » باشد يا عريض « 26 » . نبض

--> ( 1 ) . س و ل : جنس دهم . ( 2 ) . النبضة : الدّفعة الواحدة من النبض ( المنجد ) . ( 3 ) . م : غير . ( 4 ) . ل : باشد . ( 5 ) . ل و م : - از . ( 6 ) . س : - آن ؛ م : + را به . ( 7 ) . س : نظامى . ( 8 ) . س : بىنظامى . ( 9 ) . م : خوانند . ( 10 ) . ل : - نظام . ( 11 ) . س : مختلف . ( 12 ) . م : + از مقاله اول . ( 13 ) . س : نيز . ( 14 ) . م : رطوبات . ( 15 ) . م : غريبه . ( 16 ) . م : شده باشد . ( 17 ) . س : - شود لين ؛ ل و م : اين ؛ « . . . و ضمنا ممكن است به سبب رطوبتهاى غير طبيعى و بيگانه نرم باشد . » ( قانون ، كتاب اول ، ص 300 ) . ( 18 ) . م : كهولى . ( 19 ) . م : - باشد ؛ ل : + و در عظيمى ميانه باشد ؛ س : + و اندر عظمى ميانه بود ؛ م : + و اندر عظيمى ميانه . ( 20 ) . ل : جوانان . ( 21 ) . س : + نبض جوان قوى و عظيم باشد . ( 22 ) . س و ل : - نبض خداوند . . . باشد . ( 23 ) . ل : - خداوند . ( 24 ) . ل : سرد مزاج ؛ م : مرد . ( 25 ) . س و ل : مرخى ؛ موجى : « نبض موجى كه در آن سطبرى اجزاى عروق ، كوچكى ، افراشتگى ( شهوق ) و پهنا با پرى اختلاف داشته باشد . درست چون موج كه از پى يكديگر برآيد . » ( قانونچه ، ص 64 ) . ( 26 ) . عريض : « و آن نبضى است كه بيش از حد اعتدال ، پهناى انگشتان را فراگيرد و سبب آن فزونى رطوبت باشد . » ( قانونچه ، ص 58 ) .